Araç çubuğuna atla
Sanat Tarihi

Gelecekçilik (Fütürizm)

Dinamizm ve hareket. Gelecekçilik sanat akımını 20. yüzyılın başlarından itibaren etkisini göstermektir.

1909 Yılında İtalya’da önce şiirde sonrada resimde ortaya çıkan, geçmiş ve geleneksel görüşleri reddeden bir akımdır. Fütürizm de yapılmak istenen şey, evrendeki hareketin bir anını tespit etmek değil; hareketin kendini duyurmaktır. Bu akıma göre her şey hareket halindedir ve değişmektedir. Hareket halindeki varlıkların gözde bıraktıkları etki algılanınca ya kadar hareket yeniden değişir. Bu nedenle koşan bir at, dört değil yirmi ayaklıdır ve ayakların hareketi de üçgen biçimindedir. Pek çabuk hareket eden bir insan ya da cisim, çizgilerini hava içinde eritir. Bu yüzden gözlerimiz, onun yapısını fark etmez. Çok çabuk hareket eden cisim sanki parçalanmış moleküller halindedir. Bu bilimsel gerçek fütüristlerin sanat görüşü olmuştur. Bunlar daha çok fırtınalı denizler, son hızla giden otomobiller, dansözler gibi hareketli konuları seçmişlerdir.

Filippo Tommaso Marinetti

Gerçekçilik akımı özellikleri:

  • İtalyanca FUTURISMO, FUTURIZM olarak da bilinir.
  • 20. yüzyılın başlarında İtalya’da ortaya  çıkan , sanatta  devrimi ve dinamizmi vurgulayan akım.
  • En çok görsel sanatlar alanında etkili olmuştur. Edebiyat, tiyatro ve müzik alanında gelecekçi bildirgeler yayımlanmıştır.
  • Gelecekçilik, İtalyan şair ve yayın yönetmeni Filippo Tommaso Marinetti’nin 1909’da Paris’te Le Figaro gazetesinde yayımladığı bildirge ile ortaya çıktı.
  • Marinetti’nin akımı tanımlarken kullandığı gelecekçilik adı, onun geleceğe ve sanatta yeni düşüncelere ne kadar önem verdiğini yansıtmaktaydı.
  • Bildirgede yapıcı düşüncelerin yanısıra, geçmişi reddeden,’’Bizler müzeleri, kütüphaneleri yerle bir edip ahlakçılık, feminizm ve bütün yararcı korkaklıklarla savaşacağız.’’ gibi halkı dehşete düşüren düşünceler de yer alıyordu.
  • Gelecekçiler siyasal alanda sosyal adaletsizliği yok etmekten yana olsalar da ‘’Biz dünyadaki gerçekten sağlıklı tek şeyi, yani savaşçı ve ölüme götüren güzel düşünceleri yüceltiyoruz…’’ diyerek yeni gelişen faşizmden yana olduklarını ortaya koydular.
  • Fütüristler ortaya çıkışlarıyla, o güne kadar oluşmuş tüm toplum değerlerini yıkmayı hedeflediler. Bunu yapabilmek için de sistemin ağır aksak işleyişine karşı, hız ve hareketliliği temel öğe olarak önerdiler.
  • Hız ve hareketlilik, yönetim biçimlerindeki otoriteye karşı ileriye, yarına özgürce taşınabilme duygusundan kaynaklanır.
  • Zamanın gelip geçişinde, zamanla yarışmak, eskime ve yok olmaya karşı mizahi bir tepki de sayılabilir.
  • Fütürizm kendini açıkladıktan sonra, sadece Fransa, Almanya, İngiltere , İspanya, Portekiz, Hollanda, İsviçre gibi Avrupa ülkelerinde dikkati çekmekle kalmayıp, özellikle Çekoslovakya, Rusya, Güney Amerika’da da çok etkili oldu, kendine taraftar buldu.
  • Fütürizmin etkili olmasında, eskiye karşı, eskinin sanat diline karşı çok açık, yalın ve sert bir dille gerçekleştirilen, eylemli karşı çıkışın önemi büyüktür.
Marcel Duchamp

Gelecekçilik akımı ressamlarının bildirgesi

  • Geçmişin kültürünü, eskiye olan takıntıyı, bilgiçliği ve akademik formasyonu yok edeceğiz.
  • Her türlü taklidi bütünüyle geçersiz kılacağız.
  • Ne kadar cesurca veya vahşice olursa olsun, benzersiz ve ilk olmaya dönük bütün girişimleri yücelteceğiz.
  • Tüm yenilikçileri bastırmak için bize yönelttikleri ‘’delilik’’ ithamını cesurca ve gururla taşıyacağız.
  • Sanat eleştirmenlerini, eleştirilerini işe yaramaz ve tehlikeli sayacağız.
  • Rembrand, Goya,Rodin ve diğerlerinin eserlerini yok etmek için kullanılabilecek ‘’harmoni’’, ‘’zevk’’ ve diğer anlaşılmaz terimlerin despotluğuna karşı isyan edeceğiz.
  • Tüm sanat alanlarını geçmişte kullanılmış bütün konu ve temalardan arındıracağız.
  • Gün be gün dünyamızın, utkulu bilimin öncülüğünde sürekli ve görkemli dönüşümünü yüceltip destekleyeceğiz.Ölenler dünyanın bağırsaklarının en dibine gömülecekler! Gençlik, vahşet ve atılganlık için yer açın!

 

Gelecekçilik akımı teknik bildirgesi

  • Taklidin her türü hor görülmeli, benzersizliğin ve ilk olmanın her türü yüceltilmelidir.
  • Sanat eleştirileri/eleştirmenleri işe yaramaz ve tehlikelidir.
  • Daha önce kullanılmış tüm konular çelik,gurur,ateş ve hız etrafında gelişen yeni yaşamımızın dışa vurumu adına geride bırakılmalıdır.
  • Evrensel dinamizm resimde dinamik bir duyum olarak yansıtılmalıdır.
  • Doğanın yansıtılmasında samimiyet ve saflık ilk ve esastır.
  • Hareket ve ışık cisimlerin maddeselliğini yok etmelidir.

 

Temsilcileri:

Umberto Boccioni, Giacano Balla, Carlo Cara, Luigi Russolo, Gino Severini, Marcel
Dumchamp önemli temsilcilerindendir.

 

Dönemin sanat eserleri:

,Sokağın Gürültüsü Evi Etkiliyor, Umberto Boccioni, 1911, Tuval Üzerine Yağlı Boya

 

Tasmalı Köpeğin Dinamizmi, Giacomo Balla, 1912, 89.9 x 109.9 cm,
Merdivenden inen çıplak, Marcel Duchamp, 1912, 147 cm x 89,2 cm
Etiketler

Aygün Çimen

1994, Bursa, Uludağ Evrenkenti Grafik Tasarım, Anadolu Evrenkenti İşletme

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı